47 werelderfgoedsites lopen gevaar

Zeespiegel bedreigt werelderfgoed rond Middellandse Zee

Jorge Franganillo (CC BY 2.0)

De oude stad Dubrovnik is een van de 47 werelderfgoedsites rond de Middellandse zee die bij een stijgende zeespiegel bedreigd worden door overstromingen, kusterosie of een combinatie van beide.

Tientallen Unesco-werelderfgoedsites rond de Middellandse Zee lopen ernstig gevaar door de stijgende zeespiegel. Naast het bekende voorbeeld Venetië gaat ook om onder meer om de toren van Pisa, de oude stad Dubrovnik en de middeleeuwse stad Rodos.

Van de 49 onderzochte werelderfgoedsites rond de Middellandse Zee lopen er maar liefst 47 gevaar.  Ze worden bedreigd door overstromingen, kusterosie of een combinatie van beide, stellen Duitse onderzoekers in Nature Communications.

De wetenschappers maakten daarvoor een ruimtelijke database voor alle Unesco-sites in laaggelegen kustgebieden en analyseerden naast de ligging ook het type erfgoed, de afstand tot de kustlijn en andere parameters, zoals de samenstelling van de bodem.

Afbrokkelen en overstromen

Bodemerosie, waarbij stukken van de kust afbreken in zee, vormt een gevaar voor 42 van de 49 sites. “Voor erfgoed dat nu al vlakbij de kust ligt, kan dat zelfs betekenen dat delen in zee storten”, zegt hoofdauteur Lena Reimann, geograaf aan de Universiteit van Kiel.

Dat risico is nu al erg groot voor bijvoorbeeld de Libanese stad Tyrus, die extra gevaar loopt door een fragiele kustlijn en een beperkte aanvoer van vers sediment.

“Honderdjarige overstromingen” vormen een andere grote bedreiging, voor 37 op de 49 sites. “Veel van die sites liggen in het noorden van de Adriatische Zee, waar extreme zeespiegelniveaus het meest waarschijnlijk zijn, als de zeespiegelstijging het stormtij omhoog drijft”, schrijven de auteurs.

Bescherming

“Met ons werk willen we de adaptatieplanning voor de bescherming van het cultureel werelderfgoed promoten”, zegt Reimann. De studie identificeerde daarom de plekken waar er dringend behoefte is aan aanpassingen, en spoort de lokale overheden aan om de dreiging verder te onderzoeken.

“Er is een onmiddellijke behoefte aan actie en aanpassing,” zegt Reimann. “Zonder een passende adaptatiemaatregelen en een wereldwijde ambitieuze bescherming van het klimaat kunnen onze werelderfgoedsites aanzienlijke schade lijden en hun waarde als erfgoed verliezen.”

Wereldwijd

De studie sluit aan bij eerdere analyses van belangrijke erfgoedsites overal ter wereld. Zo bleek in 2014 al dat de klimaatverandering een vijfde van alle Unesco-werelderfgoed in gevaar brengt, met onder meer het Vrijheidsbeeld in New York en het Sidney Opera House.

Ook de Unesco zelf waarschuwde in 2016 al voor het probleem. In een rapport somde het toen 31 werelderfgoedsites op die gevaar lopen, waaronder Venetië, Stonehenge en de Galapagos Eilanden. De sites krijgen te maken met de gevolgen van de klimaatverandering waaronder stijgende temperaturen, smeltende gletsjers, een stijgende zeespiegel en droogte.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift