109 dagen om het klimaatgeweer van schouder te veranderen

Minister Van den Heuvel, do it now!

Melanie and John CC BY-NC-ND 2.0

Het Europese district in Brussel, nood aan meer groene ruimten?

Na het bekijken van het emotionele afscheid van minister Schauvliege blijft iedereen die geen hart van steen heeft met een gevoel van medelijden achter. Ministers zijn inderdaad ook gewoon mensen. En wanneer de mens achter de minister volledig instort, is alleen oprecht meevoelen op zijn plaats. Maar meevoelen met de mens mag en kan een kritische blik op het beleid dat die persoon als minister vertegenwoordigde niet in de weg staan.Want dat is tenslotte het regeringsbeleid waarmee Joke Schauvlieges opvolger Koen Van den Heuvel zal geconfronteerd worden en mee aan de slag zal moeten. We hopen dat hij nog voor het einde van de legislatuur voor verandering kan zorgen. En zijn eerste uitspraken daarrond zijn alvast hoopgevend.

Uitstelgedrag

Want dat beleid zit, als we eerlijk zijn, niet goed. Er is een patroon. Eerst worden ambitieuze principes geformuleerd. Vervolgens holt concrete wetgeving deze principes uit. En tenslotte is er vertraging en oeverloos uitstelgedrag, met alle gevolgen van dien.

Neem nu het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen en de betonstop. De principes konden over de grenzen van meerderheid en oppositie heen op goedkeuring rekenen. Iedereen in het parlement en de regering was akkoord dat we moeten stoppen met de inname van open ruimte, dat we verspreide bebouwing een halt moeten toeroepen en dat we nieuwe woningen en kantoorgebouwen best concentreren bij knooppunten van openbaar vervoer en voorzieningen. We spraken allemaal samen af dat de 6 hectare verlies aan open ruimte per dag, die toen gold, in 2025 gehalveerd moet zijn.

‘Er is een patroon. Eerst worden ambitieuze principes geformuleerd. Vervolgens holt concrete wetgeving deze principes uit. En tenslotte is er vertraging en oeverloos uitstelgedrag’

Maar wat zien we in werkelijkheid gebeuren? Dat we op dit moment per dag niet minder, maar meer open ruimte innemen.

Volgens experts ligt het dagelijkse verlies aan open ruimte nu al op meer dan 7 hectare per dag. Dit weekend kopte Het Laatste Nieuws nog dat in 2017 meer nieuwe gebouwen gezet werden dan ooit tevoren, waarvan een groot deel op plaatsen die voorheen open ruimte waren.

De laatste studies zeggen dat we in Vlaanderen voor meer dan 13.000 kilometer aan lintbebouwing hebben, ofwel het dubbele van eerdere schattingen. En als we de nieuwe reglementen die de Vlaamse regering nu maakt goed begrijpen, zal het aantal kilometers lintbebouwing in de toekomst alleen maar groeien. Op die manier wordt het nog moeilijker –tot onmogelijk– om bijvoorbeeld een duurzaam energienet en dekkend openbaar vervoer te realiseren. Om te zwijgen over de extra autokilometers die lintbebouwing met zich meebrengt.

Van enige dringendheid geen sprake

De betonstop is voorlopig dus vooral een betongolf gebleken en om de klimaatdoelstellingen te halen zal de vertaling van goede principes in beleid helder en consequent moeten gebeuren. En net daar zit de uitdaging voor kersvers ‘minister van klimaat’ Koen Van den Heuvel.

Hij spreekt terecht vaak over samenwerken en ziet, opnieuw terecht, dat er een heel breed draagvlak is bij zowel de mensen op straat als bij zijn collega-parlementariërs om het klimaatgeweer van schouder te wisselen en meer ambitie én daadkracht te tonen. Het is in de drie en een halve maand die hem nog resten als minister aan hem om dat draagvlak om te zetten in beleid. Wij reiken als groenen alvast de hand om als constructieve partner mee te werken.

Enkele jaren geleden noemde minister-president Bourgeois de betonstop en een goed beleid rond ruimtelijke ordening dé instrumenten bij uitstek om mee de klimaatuitdagingen aan te pakken. Maar in de praktijk is er van enige dringendheid geen sprake. Aan het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV), het grote kader waarbinnen de betonstop wordt uitgewerkt, werd begonnen in 2012.

Minister Schauvliege nam het BRV onder haar hoede in 2014. De huidige Vlaamse regering maakte zich sterk dat ze het BRV (de nieuwe bijbel van de ruimtelijke ordening) deze legislatuur zouden rondkrijgen. Maar wat bleek nog vorige week nog in het Vlaams Parlement, bij monde van de minister-president zelf? Het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen komt er deze legislatuur niet.

Dus minister Van den Heuvel, doorbreek het patroon ‘ambitie-uitholling-vertraging’ en ga voor ‘ambitie-daadkracht-versnelling’. Buiten het parlement klinkt de roep “act now” steeds luider. Neem die boodschap mee. Een echt klimaatbeleid moet zich uiten in het BRV, de betonstop en een ambitieuze ruimtelijke ordening. Het wordt een hele klus voor u als nieuwe minister , maar we wensen u daarin alle succes de volgende maanden met volgende tips. Ambitieuze principes: ja. Stilletjes uithollen en vertragen: nee. Koen, do it now !

Ingrid Pira zetelt voor Groen! in de commissie leefmilieu in het Vlaams Parlement

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur